100 ára afmæli íslensku hljómplötunnar og endurkoma Þeysara
Í dag eru 100 ár liðin frá útkomu fyrstu íslensku hljómplötunnar með íslensku sönglagi en það var “Dalvísur” með Pétri A. Jónssyni. Að því tilefni verður slegið upp veglegri dagsskrá í Norræna húsinu auk þess sem söguleg sýning á íslensku hljómplötunni verður í anddyri og stendur frá 23. – 27. ágúst.
Dagskrá:
13:15 Skiptimarkaður í anddyri þar sem safnarar og aðrir unnendur tónlistar hittast og bera saman plötur sínar.
14:00 Barnadagskrá – Gradualekór Langholtskirkju flytur syrpu af þekktum barnalögum frá 1965 – 1985.
14:50 Ómar Ragnarsson heiðraður fyrir textagerð.
15:10 Einsöngur – Garðar Thor Cortes syngur Dalvísur og önnur lög af íslenskum hljómplötunum.
15:40 Ólafur Þór Þorsteinsson flytur erindi um fyrstu íslensku hljómplötuna og sögu 78 snúninga plötunnar.
16:10 Ragnar Bjarnason flytur nokkur lög sem komu út á fyrstu íslensku 45 snúninga plötunum.
17:10 Jónatan Garðarsson fjallar um íslenskar smáskífur og rokktímann milli 1950–1960
17:50 Fjórtán Fóstbræður syngja nokkrar lagasyrpur.
18:10 Gunnar Svavarsson ræðir um hæggengar hljómplötur – LP og SG hljómplötur.
19:00 Skiptimarkaður í anddyri þar sem safnarar og aðrir unnendur tónlistar hittast og bera saman plötur sínar.
21:00 Hljómsveitin Þeyr flytur frumsamið efni í tilefni 30 ára starfsafmælis en hljómsveitin kom fyrst fram í Norræna húsinu 18. Nóvember 1980.
23:00 Lok
Aðgangur að dagskránni er ókeypis.
Kynnir á dagskránni verður Dóri DNA (Halldór Halldórsson)
Þeyr – 2999
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Þeyr – Killer Boogie
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Í dag er þjóðhátíðardagurinn og venju samkvæmt höldum við hann hátíðlegan með ofkældum lúðrasveitum, ljóðum eftir löngu dauða kalla, hoppuköstulum, candyfloss og blöðrum og allskonar drasli með merkjum einhvers símafyrirtækis. Og auðvitað grilluðum pylsum. Hvað er þjóðlegra en það?
Einn af áhugaverðustu tónlistarmönnum síðustu aldar var án efa hinn bandaríski Louis Thomas Hardin (1916-1999) sem alla jafna gekk undir listamannanafninu Moondog. Í tilefni fæðingardags hans fann ég mig knúinn að rifja stuttlega upp snilligáfu þessa sérstæða furðufugls – en hann hefði orðið 94 ára í dag.
Moondog út fjölda smáskífna, ep-planta og breiðskífna á árabilinu 1949-1957, sem innihalda frábærar taktpælingar sem og undursamlegar lagasmíðar. Eftir mikla útgáfutörn dró Moondog sig í hlé frá hljómplötuútgáfu og stóð næstu tólf árin á 6. breiðgötu í Manhattan áður en forsvarsmenn Columbia útgáfunnar drógu hann inn í stúdíó árið 1969 til að taka upp. Hann var að sjálfsögðu orðin mikil költ-fígúra á þessum tíma og hafði m.a. Janis Joplin tekið lagið hans “All Is Loneliness” upp en með útgáfu Moondog (1969) og Moondog 2 (1971) glæddist áhugi á tónlist hans töluvert. Á þeirri fyrrnefndu er líklega frægasta lag hans “Lament I, ‘Bird’s Lament’” en það átti
Moondog gat nú loksins uppfyllt draum sinn um að flytja til Evrópu og frá árinu 1974 og til dauðadags bjó hann í Þýskalandi. Hann byrjaði fljótlega að semja og taka upp tónlist á ný og þar gerði hann 10 plötur til viðbótar. Þessar skífur eru æði fjölbreyttar, t.d. gerði hann plötur með kammersveit, orgelspili, big-bandi, saxófónsveit eða bara sjálfum sér að syngja og spila á píanó.
Við skrifum nú ekki oft um jazz hér á Rjómanum og mættum ef til vill gera meira af því. Eins og af fyrirsögninni má ráða er ansi góð ástæða fyrir þessum skrifum því nú í dag á bandaríski saxófónleikarinn Ornette Coleman stórafmæli og fagnar 80 árum á þessari jarðkringlu. Fyrir þá sem ekki þekkja er Ornette Coleman einn af helstu frumkvöðlum jazz tónlistarinnar og hefur verið í framvarðarsveit framúrstefnujazzins í yfir 50 ár.
Hin frábæra plata Pixies, Doolitle, á 20 ára afmæli um þessar mundir. Af þessu tilefni hefur sveitin ákveðið að gefa EP plötu með tónleikaupptökum með lögum af plötunni.
Í ár eru 40 ár liðin síðan Woodstock hátíðin margfræga var haldin var í smábænum Bethel í New York fylki frá 15. til 18. ágúst 1969. Talið er að um hálf milljón manns hafi verið á hátíðinni en upphaflega gerðu skipuleggjandur ekki ráð fyrir að meira en 50.000 manns á svæðinu. Meðal þeirra listamanna sem fram komu voru : Ravi Shankar, Joan Baez, Santana, Canned Heat, Grateful Dead, Creedence Clearwater Revival, Janis Joplin, Sly & the Family Stone, The Who, Jefferson Airplane, Joe Cocker (sem varð fyrst frægur eftir að hafa komið þar fram), The Band, Blood, Sweat & Tears, Crosby, Stills, Nash & Young, Neil Young og svo að sjálfögðu Jimi Hendrix sem endaði hátíðina á eftirminnanlegan hátt eins og sjá má í heimildarmyndinni hér að neðan.
Já, það eru nákvæmlega 10 ár í dag síðan tímamótaplata Sigur Rósar, Ágætis byrjun, kom út. Þann 12. júní 1999 kom skífan út og sama dag spilaði sveitin á útgáfutónleikum í Íslensku Óperunni sem jafnan eru taldir með þeim mögnuðustu sem haldnir hafa verið hér á landi. Flestir eiga einhverjar minningar tengdar plötunni og verð ég nú að segja að ég held að varla nein önnur plata hafi verið í spilaranum hjá mér þetta sumar fyrir 10 árum (það var reyndar þrautinni þyngri að finna eintak sem var ekki útatað í límklessum því að umslagið hafði verið límt saman í flýti fyrir útgáfu, en það er nú önnur saga).






Nýlegar Athugasemdir